 |
COSMIC CHALLENGE - NGC 6453
[ARTYKUŁY]
2024-07-04 | Phil Harrington | źródło www.philharrington.net
KOSMICZNE WYZWANIE
Zalecana apertura na ten miesiąc:
Teleskopy 6-9,25 cala (15-24 cm)
| Cel |
Typ |
RA |
Dec |
Gwiazdozbiór |
Jasność [mag] |
Rozmiary |
| NGC 6453 |
Gromada kulista |
17h50,9m |
-34°35,9' |
Skorpion |
10,1 |
8' |
Parka gromad otwartych M6 i M7, unoszących się nieco na północ od żądła Skorpiona, tworzy jeden z najpiękniejszych widoków lornetkowych na letnim niebie. Nawet najmniejsza lornetka kieszonkowa pozwala dostrzec, że najjaśniejsze gwiazdy w M6 tworzą prostokątny wzór, który wyobraźnia może przekształcić w zarys motyla. M7 jest jeszcze większa i jaśniejsza niż M6 i błyszczy niezwykle efektowną gamą gwiazd rozsianych na obszarze większym niż tarcza Księżyca w pełni. Kilka z jej 80 gwiazd ma subtelne odcienie żółci i błękitu.
Powyżej: Mapa nieba letniego ze Star Watch Phila Harringtona
z zaznaczonym położeniem wyzwania na ten miesiąc.

Powyżej: Mapa przeglądowa Kosmicznego Wyzwania w tym miesiącu
Kliknij na mapę by otworzyć wersję PDF do druku.
Chociaż powszechnie uważa się, że M7 jest zbyt duża, aby można było ją podziwiać przez większość teleskopów ze względu na ich wąskie pole widzenia, obserwacje za pomocą instrumentów o średnicy 6 cali (15 cm) lub większych ujawniają ukryty skarb leżący w pobliżu zachodniej krawędzi gromady. Za odkrywcę tego małego klejnotu, NGC 6453, uważa się Johna Herschela, a miało to miejsce 8 czerwca 1837 roku, podczas obserwacji z Przylądka Dobrej Nadziei w Afryce Południowej. Herschel umieścił ją jako h3708 w swoim Katalogu Mgławic i Gromad Gwiazd z 1864 roku, co skłoniło Johna Dreyera do umieszczenia jej w swoim Nowym Katalogu Ogólnym (New General Catalog, NGC) jako obiekt o numerze 6453. Powtarzając pierwotną obserwację Herschela, Dreyer opisał gromadę jako "dość dużą, nieregularnie okrągłą, wyraźnie jaśniejszą (w) środku, okrągłą". NGC 6453 ma jasność 10 magnitudo i średnicę prawie 8'. Gdyby leżała w mniej zatłoczonym miejscu na niebie, byłaby dość łatwym celem dla teleskopów o aperturze 8 cali (20 cm) i większej. Jednak NGC 6453 nawet w najmniejszym stopniu nie jest samotna; przeciwnie, jest zatopiona w gęstym polu gwiazdowym. Dostrzeżenie jej może być dosłownie jak znalezienie igły w stogu siana! Aby ją złapać, zacznij od okularu dającego w swoim teleskopie niskie powiększenie oraz szerokie pole widzenia i skieruj się w stronę M7. Wśród gąszczu jasnych gwiazd w centrum M7 poszukaj HD 162391, pojedynczej gwiazdy o jasności 5 magnitudo i bladożółtym blasku, leżącej w północno-zachodniej części gromady. Podbij powiększenie do około 100-krotnego, a następnie spójrz na południowy zachód od tej gwiazdy, gdzie zobaczysz smukły trójkąt z gwiazdek o jasności 8 i 9 magnitudo. Oddalając się od HD 162391 wzdłuż dłuższego boku trójkąta, natrafisz na NGC 6453.
Powyżej: Szkic NGC 6453 autorstwa użytkownika CN Sheliak_sp
widocznej przez jego 12-calowy reflektor (305 mm) @62,5x. Poniżej: Gromada otwarta M7 i gromada kulista NGC 6453. Źródło: Starhopper, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons.

Przy powiększeniu 112x, mój 8-calowy (20 cm) reflektor pokazuje nierozdzieloną smużkę światła zatopioną w gwiezdnym oceanie. Nie należy mylić kilku słabych punktów rozrzuconych po całej gromadzie z rozdzieleniem obiektu. Są to najprawdopodobniej gwiazdy pierwszego planu, ponieważ najjaśniejsze gwiazdy gromady nie mają jasności większej niż 14 magnitudo. Wynika to z faktu, że gromada, oddalona od Ziemi o 37000 lat świetlnych, położona jest w kierunku centrum Galaktyki. Jej położenie, zaledwie 3260 lat świetlnych od centrum Drogi Mlecznej, utrudnia nam obserwacje z powodu licznych obłoków pyłu kosmicznego. Pył ten powoduje znaczne zaczerwienienie i przesłonięcie, co utrudnia obserwacje. Aby przeciwdziałać tym efektom, astronomowie stosują techniki podczerwieni (IR), ponieważ energia podczerwona przenika pył skuteczniej niż światło widzialne. Dzięki temu astronomowie odkryli, że gwiazdy w NGC 6453 mają niską metaliczność, co wskazuje, że powstały we wczesnym okresie istnienia Wszechświata. Badania ujawniają również, że NGC 6453 mogła powstać w pradawnej galaktyce macierzystej, czasem nazywanej Kraken ( Kruijssen i in. 2019 i 2020) lub Koala ( Forbes 2020). Droga Mleczna pochłonęła tę galaktykę podczas potężnego zjawiska akrecji, które miało miejsce między 9 a 11 miliardów lat temu. Akrecja Krakena/Koali odegrała kluczową rolę w kształtowaniu struktury i składu Drogi Mlecznej, przyczyniając się do jej wzrostu poprzez dostarczenie gwiazd i gromad z mniejszej galaktyki. Uważa się, że, oprócz NGC 6453, w Krakenie/Koali powstało 20 innych gromad kulistych. Należą do nich NGC 5946, NGC 5986, NGC 6093, NGC 6139, NGC 6144, NGC 6256, NGC 6273, NGC 6287, NGC 6333, NGC 6401, NGC 6402, NGC 6517, NGC 6541, NGC 6544, NGC 6681, NGC 6712, NGC 6809, FSR 1735 i Ton 2. Badania składu chemicznego i parametrów orbitalnych tych gromad potwierdzają ich wspólne pochodzenie, ponieważ wykazują one wyraźne podobieństwa. Identyfikacja tych gromad jako pozostałości po galaktyce Koala pomaga astronomom zrozumieć procesy ewolucji galaktyk oraz rolę galaktyk karłowatych w tworzeniu większych struktur galaktycznych. Badanie takich pradawnych fuzji pozwala naukowcom odtworzyć przeszłość Drogi Mlecznej i daje wgląd w szersze mechanizmy powstawania i rozwoju galaktyk.
Masz swój ulubiony obiekt-wyzwanie? Chciałbym usłyszeć o nim i o tym, jak poradziłeś sobie z tegomiesięcznym sprawdzianem. Skontaktuj się ze mną poprzez moją stronę internetową lub komentując ten artykuł na forum dyskusyjnym.
Do następnego miesiąca pamiętaj, że połowa zabawy to ten dreszczyk emocji. Gra trwa!
O Autorze:Phil Harrington pisze comiesięczne artykuły w magazynie Astronomy oraz jest autorem 9 książek o tematyce astronomicznej. Aby dowiedzieć się więcej, odwiedź jego stronę internetową www.philharrington.net. Kosmiczne Wyzwanie Phila Harringtona jest chronione prawem autorskim 2024 przez Philipa S. Harringtona. Wszelkie prawa zastrzeżone. Zakaz kopiowania, całości lub części, poza pojedynczymi kopiami do użytku osobistego, bez pisemnej zgody posiadacza prawa autorskiego.
| |
| |
|
|