 |
COSMIC CHALLENGE - IC 4997
[ARTYKUŁY]
2024-09-06 | Phil Harrington | źródło www.philharrington.net
 KOSMICZNE WYZWANIE
Zalecana apertura na ten miesiąc:
Teleskopy 6-9,25 cala (15-24 cm)
| Cel |
Typ |
RA |
Dec |
Gwiazdozbiór |
Jasność [mag] |
Rozmiary |
| IC 4997 |
Mgławica planetarna |
20h20,1m |
+16°43,9' |
Strzała |
11,2
|
2,7"x1,4" |
Nasze tegomiesięczne wyzwanie, mgławica planetarna IC 4997, leży w granicach gwiazdozbioru Strzały. Jest ona zaskakująco jasna, ale niezwykle mała. Ta kombinacja sprawia, że jest to doskonały obiekt dla wszystkich, niezależnie od tego, czy obserwujecie pod welonem LP, czy też z ciemnej miejscówki wiejskiej. Jej intensywny blask powinien przebić się w niemal wszystkich sytuacjach, z wyjątkiem tych najbardziej ekstremalnych.
Powyżej: Mapa nieba wieczornego ze Star Watch Phila Harringtona
z zaznaczonym położeniem wyzwania na ten miesiąc.
Powyżej: Mapa przeglądowa Kosmicznego Wyzwania w tym miesiącu
Kliknij na mapę by otworzyć wersję PDF do druku.
Namierzenie IC 4997 utrudnia jej położenie. Leży ona w pustej przestrzeni na pograniczu Strzały i Delfina, mniej więcej w połowie drogi między gwiazdą Eta Sagittae o jasności 5 magnitudo a gwiazdą Beta Delphini o jasności 4 magnitudo. Jasne gwiazdy w jej bezpośrednim sąsiedztwie mają blask zaledwie 7 magnitudo. Trzy pomarańczowe słońca - SAO 105922, SAO 105947 i SAO 106035 - tworzą trójkąt prostokątny nieco na północ od niej i stanowią wygodny punkt odniesienia. IC 4997 leży nieco na południe od połowy długości przeciwprostokątnej trójkąta, wyznaczonej przez SAO 105922 i SAO 106035. Tam też zauważysz, że IC 4997 tworzy mały trójkąt rozwartokątny z gwiazdą o jasności 10 magnitudo położoną zaledwie 1,1' na południowy zachód od niej i słońcem o jasności 12 magnitudo 2' na zachód od niej.
Powyżej: Autorski szkic IC 4997 widocznej przez 8-calowy (20,3 cm) reflektor Newtona f/7 @127x.
Chociaż łatwo jest pomylić gwiazdy tła z planetarką, w rzeczywistości stanowią one przydatne punkty odniesienia podczas obserwacji z filtrem mgławicowym OIII metodą "mrugania". To jedyny sposób, aby potwierdzić, które to gwiazdy a która to planetarka, ponieważ IC 4997 pozostaje idealnie gwiazdopodobna nawet przy powiększeniu 300x. Jednak po założeniu filtra mgławica będzie wydawać się jaśniejsza niż gwiazda o jasności 10 magnitudo; po jego zdjęciu gwiazda stanie się jaśniejsza od planetarki. Bardzo subtelny niebieskawy odcień mgławicy planetarnej może również pomóc w jej identyfikacji wśród białych gwiazd w polu widzenia. Patrząc w jej kierunku, przemierzamy jakieś 8000 lat świetlnych.
Powyżej: Autorskie zdjęcie IC 4997. Kierunek południowy u góry, zgodnie z powyższym szkicem.
Szczegóły: Celestron Origin Home Observatory @f/2,2; całkowity czas naświetlania 30 minut (1800 klatek po 10 sekund każda).
Wstawka: IC 4997 okiem teleskopu Hubble'a. Źródło: Howard Bond (ST ScI) i NASA/ESA.
Obserwacje naukowe IC 4997 ujawniły bogate spektrum linii emisyjnych, w tym linii zjonizowanego tlenu, azotu i wodoru, wskazujące na wysokie temperatury i gęstości w obrębie mgławicy. Badania pokazują również, że ta mała mgławica planetarna zmienia swoją jasność. Długoterminowe badania przeprowadzone przez E. B. Kostyakovą z Uniwersytetu Moskiewskiego ujawniają, że IC 4997 przygasła aż o pół magnitudo w latach 1968-1985, by następnie powoli jaśnieć w kolejnych latach. Przyczyną tych zmian jest prawdopodobnie nietypowe zachowanie centralnej gwiazdy, której temperatura nadal ulega wahaniom, oraz jej interakcje z otaczającym ją gazem. Zmiany te, wraz z wysoką gęstością powłoki wewnętrznej, wskazują na niezwykle młody wiek IC 4997, prawdopodobnie nie większy niż 700 lat, zgodnie z artykułem opublikowanym w styczniu 2022 zatytułowanym An Episodically Variable Stellar Wind in the Planetary Nebula IC 4997. Młody wiek, niewielkie rozmiary i aktywne środowisko sprawiają, że IC 4997 jest kluczowym obiektem dla zrozumienia złożoności powstawania i rozwoju mgławic planetarnych.
Powodzenia w tegomiesięcznym wyzwaniu! Nie zapomnij opublikować swoich wyników na forum dyskusyjnym tej serii artykułów.
Do następnego miesiąca pamiętaj, że połowa zabawy to ten dreszczyk emocji. Gra trwa!
 O Autorze:Phil Harrington pisze comiesięczne artykuły z serii Binocular Universe w magazynie Astronomy oraz jest autorem 9 książek o tematyce astronomicznej, w tym Cosmic Challenge: The Ultimate Observing List For Amateurs . Aby dowiedzieć się więcej, odwiedź jego stronę internetową www.philharrington.net. Kosmiczne Wyzwanie Phila Harringtona jest chronione prawem autorskim 2024 przez Philipa S. Harringtona. Wszelkie prawa zastrzeżone. Zakaz kopiowania, całości lub części, poza pojedynczymi kopiami do użytku osobistego, bez pisemnej zgody posiadacza prawa autorskiego.
| |
| |
|
|
